May 26 2008
Turkcell’den Stratejik Hata
Telekomünikasyon sektörüyle ilişkili olanlar bilirler, turkcell yakın bir zaman önce yapısal değişikliğe gitti. Özellikle Süreyya Ciliv’in gelişinden sonra, çok fazla varlık gösteremeyen turkcell son zamanlarda ki değişik uygulamarla yeni bir yapılanma sürecine girdiği izlenimini verdi. Ancak pek başarılı olduğu söylenemez.
Bu yapısal değişikliğin başında, kontör ve hat dağıtımını il bazında bölgelere ayırarak oluşturduğu, TDM adıyla statülendirdiği firmalar üzerinden yapmayı planladı ve uyguladı. Dil altında ki söylemlere göre bu uygulamanın temelinde yatan iki sebep vardı; birincisi “çantacı” olarak bilinen ve bayilere kontör satışı yapan kayıtsız elemanları ortadan kaldırmak, ikincisi ise, turkcell kontörlerinin kredi kartı taklalarının başlıca aracı olmasını engellemek. Aslında hedeflere bakıldığında gayet iyi niyetli ve uygulandığı takdirde herkese yarayacak uygulamalar gibi görünmekte. Ancak ülkemizde maalesef genel bir problem olan “alınan kararın uygulanamaması” burada da kendini göstermiş durumda. Turkcell’de uygulanıyor gibi görünsede aslında yanlış uygulanıyor ve zannedersem turkcell dönen dümenin farkında bile değil. TDM’lerin eline nasıl bir güç verdiyse artık turkcell’in kontrolünün dışında bir güç olduğu kesin.
Son zamanlarda turkcell kontörlerinin temininde güçlük çekildiğinin hemen herkes farkındadır. Özellikle turkcell alt bayileri kontör temininde neredeyse imkansızları zorluyorlar. Normal şartlarda TDM’ler turkcell alt bayilerine kontörleri sorunsuzca vermesi gerekiyordu. Ancak TDM’ler turkcell’in gözünü boyama adına 587 tane alt bayinin olduğu yerde 87’sine kontör verirken geri kalan kontörü gene aynı bölgeye dağıtım yapan “çantacı”lara veriyor. Üstelik bayiye verdikleri fiyatın 50-60 kuruş fiyat farkıyla. Böylelikle TDM’ler büyük bir rant elde ederken turkcell’in “çantacıları bitirme” ve gene çantacıların ön ayak oldukları “kredi kartı takla atması” olayına engel olma hedefi yerle bir oluyor. Tabi bayilerin ve son kullanıcının mağduriyeti de işin extrası. Turkcell bunu ne zaman farkedecek bilmiyorum. Ama konuyla alakalı ufacıcık bir tavsiyem olup olmadığını sorsalardı bana, çok basit ve masrafsız bir tavsiyem olurdu; bölge müdürlerinizi ya da temsilcilerinizi çıkartın turkcell tabelasına sahip bayileri bir dolaşsınlar bakalım kontörleri nereden ve ne kadara alıyorlar.
TDM rantıyla alakalı ufak bir rakamsal örneklemeyide ekleyeyim bari yazımın sonuna; 587 bayili bir bölgeyi ele alalım. Turkcell 100 kontör üzerinden yapalım hesabımızı. Turkcell, kontörün bayiye 15,38 YTL’den satılmasını istiyor. Bir bayinin günlük 500 YTL’lik bir kontör alımı yaptığını varsayalım. Bir bayi günde ortalama 32,5 adet kontör alıyor demektir. 87 bayinin turkcell’in emrettiği! fiyattan aldığını düşünelim. Asıl mesele kontörü karaborsaya sokan TDM’lerin kontör vermediği 500 bayi. 500 x 32,5 = 16250 adet kontör hergün 50 kuruş fazlaya çantacılara satılıyor. Buda günlük 8125 YTL, aylık 243750 YTL turkcell’in kandırılması sonucu ortaya çıkan haksız kazanç demek.
Birde Bunlar Var
